Niemieckie znaki na polskiej klawiaturze, czyli jak wpisać z klawiatury niemiecki znak?
Zacząłem ostatnio ponownie swoją przygodę z językiem niemieckim. Jak to zwykle bywa, w czasie nauki najczęściej piszemy długopisem lub ołówkiem w zeszycie, czy ćwiczeniach. Problem pojawia się, gdy w miarę postępów nauki i samodoskonalenia postanowimy pisać dłuższe prace (wypracowania) na komputerze lub zabrać głos na niemieckojęzycznym forum. Szybko bowiem okazuje się, że nie bardzo da się wpisać z klawiatury niemieckie znaki diakrytyczne, takie jak: ä, ü, ö, Ä, Ü, Ö, ß. Popularny Alt w tym przypadku niewiele pomoże, bo to działa na „polskie literki” typu ą, ś, ó – skróty będą się więc powtarzały.
Zdecydować się na jakieś sensowne rozwiązanie, wcale nie jest tak łatwo. A możliwości jest kilka. Przykłady pokażę na bazie programy Microsoft Word 2007, chociaż działają one w duże mierze także w innych programach, czy nawet na forach internetowych:
Sposób 1) Wstawianie znaku z tablicy symboli
Wybieramy wstążkę Wstawianie, a następnie przycisk Symbol i opcję Więcej symboli i z listy Podzbiór opcję Łaciński-1 (uzupełnienie). Teraz wystarczy wybrać z listy dany znak i kliknąć Wstaw. Dodatkowo ostatnio wybierane znaki pojawią się na liście dostępnej bezpośrednio po ikonką Symbol, a więc następnym razem nie musimy jej szukać już na liście.
Zaleta: zawsze działająca metoda w przypadku większości popularnych czcionek.
Wada: konieczność oderwania się od pisania (operowania myszką lub wybranie znaku poruszając się po menu za pomocą klawiatury – lewy Alt, V, M i kursorami wybieramy znak).
Sposób 2) Wpisywanie znaków stosując skróty klawiaturowe
Wstawiając znaki sposobem z punktu pierwszego, większość zapewne zauważy, że wstawianym znakom przypisane są odpowiednie skróty klawiaturowe:
ä: Ctrl + (Shift) + :, a ü: Ctrl + (Shift) +:, u ö: Ctrl + (Shift) +:, o Ä: Ctrl + (Shift) +:, Shift + a Ü: Ctrl + (Shift) +:, Shift + u Ö: Ctrl + (Shift) +:, Shift + o ß: Ctrl + (Shift) + &, sJak zapewne zauważyliście, skróty w programie podane są w formacie Ctrl + :, ale ja dołożyłem jeszcze Shift. Dlaczego? Dlatego, że aby uzyskać zarówno znak : jak i & niezbędne jest naciśnięcie również klawisza Shift. Trzeba więc użyć kombinacji trzech klawiszy i np. dla „umlauta” będzie to Ctrl + Shift + :.
Naciśnięcie tej kombinacji klawiszy nie przynosi oczywiście żadnego efektu, ale jeśli następnie naciśniemy a, o, u lub A, O, U (a więc z Shiftem), to litery te „wydrukują” się z przegłosem.
Wyjątek stanowi tu ß, gdzie najpierw naciskamy Ctrl + Shift + &, a potem s, aby uzyskać żądany znak.
Zaleta: łatwe do zapamiętanie, a wręcz intuicyjne skróty klawiaturowe
Wada: konieczność „wpisania” dwóch znaków (niedrukowanego przegłosu i właściwej litery)
Sposób 3) Wpisywania „umlautów” stosując alternatywne skróty klawiaturowe. Skróty te to odpowiednio:
ä: Alt + 0132 Ä: Alt + 0142 ö: Alt + 0148 Ö: Alt + 0153 ü: Alt + 0129 Ü: Alt + 0154 ß: Alt + 0225Ale uwaga, ciąg numeryczny wpisujemy z klawiatury numerycznej!
Zaleta: wbrew pozorom stosunkowo szybka metoda, mimo konieczności wpisania 4 znaków.
Wady: konieczność nauczenia się skrótów oraz konieczność posiadania klawiatury 101 (z klawiaturą numeryczną), co utrudnia lub wręcz uniemożliwia stosowanie tej metody w przypadku laptopów bez fizycznej klawiatury numerycznej lub klawiatury numerycznej uaktywnianej klawiszem funkcyjnym.
Sposób 4) Przełączenie klawiatury na układ niemiecki.
To wymaga odpowiedniego skonfigurowania systemu i może wymagać doinstalowania niemieckiego układy klawiatury. Później jednak przełączanie układu klawiatury z używanego powszechnie w Polsce QWERTY na niemiecki (bazujący na QWERTZ) jest już szybkie i wygodne używając skróty klawiaturowego lub paska języka umieszczonego przy zegarze (przycisk układu klawiatury).
Ale uwaga – niemiecki układ klawiatury posiada inne rozmieszczenie znaków specjalnych (czasami są nawet po 3 znaki na jednym klawiszu), a podstawowe litery umieszczone są w układzie QWERTZ, a nie QWERTY (zamienione jest miejsce liter Y i Z). Umlauty znajdują się tu miedzy klawiaturą literową, a klawiszem Enter. Sharp s, czyli ß, znajduje się z kolei mniej więcej między klawiszami 0, a Backspace.
Nauczenie się szybkiego pisania na takiej klawiaturze dla osób piszących od lat na klawiaturze QWERTY, może zająć trochę czasu. Dodatkowo z uwagi na inne rozmieszczenie większości znaków specjalnych, konieczne mogą okazać się nalepki lub po prostu dodatkowa klawiatura w wersji niemieckiej (do kupienia bez problemu w większości sklepów komputerowych, podobnie jak klawiatura z cyrylicą).
Jeśli ktoś jednak zamierza dużo pisać po niemiecku, takie rozwiązanie może okazać się niezbędne i w opinii osób które pytałem, jest to też na dłuższą metę najbardziej efektywne.
Zaleta: duża szybkość pisania, ze względu na brak konieczności stosowania skrótów.
Wada: inny układ klawiatury, a co za tym idzie konieczność ponownej nauki szybkiego pisania i stosowania naklejek (głównie w laptopach) lub dodatkowej klawiatury z niemieckim układem klawiszy.
Co wybrać?
To zależy od tego co przypadnie nam do gustu i będzie dla nas najłatwiejsze, czy najszybsze. Ponieważ niemiecki język używam jak w czasie pisania na komputerze sporadycznie, najlepsza wg mnie jest metoda 2 i tej metody używam. Jeśli zacznę częściej pisać po niemiecku, zapewne zaopatrzę się w niemiecką klawiaturę.
Sposoby alternatywne
Opisane powyżej metody, to oczywiście nie wszystkie sposoby, a jedynie te łatwiejsze. Ponieważ jednak nie tylko Polacy stanęli przed problemem jak pisać w innym języku na klawiaturze QWERTY, z pomocą przyszli programiści, którzy przygotowali odpowiednie programy ułatwiające pisanie w innych językach, włączając w to nawet egzotyczne języki, które korzystając z greckich znaków, czy też cyrylicy. Ale o tym wkrótce…